Αμφιβληστροειδοπάθεια της Προωρότητας (ROP)
Ορισμός
Η αμφιβληστροειδοπάθεια της προωρότητας (ROP) είναι μια αγγειοϋπερπλαστική διαταραχή του ανώριμου αμφιβληστροειδούς, που εμφανίζεται σε πρόωρα νεογνά.
Οφείλεται σε:
ατελή ανάπτυξη του αμφιβληστροειδικού αγγειακού δικτύου μετά τη γέννηση
Παθοφυσιολογία
Σε πρόωρα νεογνά:
- η φυσιολογική αγγειογένεση διακόπτεται
- αναπτύσσονται παθολογικά, εύθραυστα αγγεία
- τα αγγεία αυτά:
διαρρέουν
προκαλούν ουλοποίηση
έλκουν τον αμφιβληστροειδή
Παράγοντες κινδύνου
- πρόωρη γέννηση
- χαμηλό βάρος γέννησης
- οξυγονοθεραπεία (ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα)
Όσο πιο πρόωρο το νεογνό, τόσο μεγαλύτερος ο κίνδυνος.
Φυσική πορεία
- Πολλά περιστατικά είναι ήπια και υποχωρούν αυτόματα
- Μικρό ποσοστό εξελίσσεται σε σοβαρή νόσο με απειλή για την όραση
Στάδια νόσου (κλινικά)
Tαξινομείται στα ακόλουθα στάδια:
- Stage 1–2: ήπια νόσος
- Stage 3: παθολογική νεοαγγείωση
- Stage 4: μερική αποκόλληση αμφιβληστροειδούς
- Stage 5: ολική αποκόλληση → τύφλωση
Η παρουσία “plus disease” υποδηλώνει ενεργή και επιθετική νόσο.
Κλινική σημασία
- Μία από τις κύριες αιτίες παιδικής τύφλωσης παγκοσμίως
- Σε πολλές περιπτώσεις προλήψιμη με screening
Διάγνωση & screening
- Τα νεογνά υψηλού κινδύνου υποβάλλονται σε τακτικό έλεγχο βυθού
- Εξέταση με έμμεση οφθαλμοσκόπηση
Στόχος: έγκαιρη ανίχνευση πριν την εξέλιξη σε αποκόλληση
Αντιμετώπιση
1. Παρακολούθηση
- Ήπια ROP → στενή παρακολούθηση
2. Θεραπεία (όταν είναι sight-threatening)
Laser φωτοπηξία
- καταστροφή περιφερικού ισχαιμικού αμφιβληστροειδούς
Anti-VEGF ενδοϋαλοειδικές ενέσεις
- αναστολή παθολογικής αγγειογένεσης
Χειρουργική (προχωρημένα στάδια)
- για αποκόλληση αμφιβληστροειδούς
Πρόγνωση
Εξαρτάται από:
- στάδιο διάγνωσης
- έγκαιρη παρέμβαση
Χωρίς θεραπεία:
- υψηλός κίνδυνος μόνιμης τύφλωσης
Με έγκαιρη θεραπεία:
- σημαντική μείωση του κινδύνου απώλειας όρασης
Μακροχρόνιες επιπλοκές
Ακόμη και μετά την υποχώρηση:
- μυωπία
- στραβισμός
- αμβλυωπία
- αποκόλληση αμφιβληστροειδούς
- γλαύκωμα
