Παιδικός καταρράκτης
Ορισμός
Ο παιδικός καταρράκτης (συχνά συγγενής καταρράκτης) αποτελεί θόλωση του φυσικού φακού του οφθαλμού, η οποία οδηγεί σε διαταραχή της διάθλασης και μείωση της οπτικής οξύτητας.
Ο φυσιολογικός φακός είναι διαυγής και επιτρέπει τη δίοδο του φωτός προς τον αμφιβληστροειδή. Σε καταρράκτη, η θόλωση παρεμποδίζει τη μετάδοση του φωτός.
Επιδημιολογία & αιτιολογία
- Σπάνια κατάσταση στην παιδική ηλικία
- Μπορεί να είναι:
Συγγενής (εκ γενετής)
Επίκτητος
Αίτια περιλαμβάνουν:
- γενετικούς παράγοντες (οικογενειακό ιστορικό)
- ενδομήτριες λοιμώξεις ή μεταβολικά νοσήματα
- τραύμα ή φαρμακευτική αγωγή
- ιδιοπαθής (χωρίς σαφή αιτία)
Κλινική εικόνα
Συμπτώματα
- μειωμένη ή θολή όραση
- σε μικρά παιδιά: συχνά δεν αναγνωρίζεται (το παιδί θεωρεί φυσιολογική την όρασή
του)
Σημεία
- λευκοκορία (λευκή κόρη) σε προχωρημένες περιπτώσεις
- στραβισμός
- νυσταγμός (σε σοβαρή αμφοτερόπλευρη νόσο)
Λειτουργικές επιπτώσεις
- διαταραχή ανάπτυξης της όρασης
- κίνδυνος αμβλυωπίας
- σε σοβαρές περιπτώσεις: μόνιμη απώλεια όρασης αν δεν αντιμετωπιστεί έγκαιρα
Η έγκαιρη διάγνωση είναι κρίσιμη για τη φυσιολογική οπτική ανάπτυξη.
Διάγνωση
Η διάγνωση βασίζεται σε:
- νεογνικό screening (red reflex)
- οφθαλμολογική εξέταση με σχισμοειδή λυχνία
- υπερηχογράφημα οφθαλμού (όταν δεν είναι ορατά τα ενδοφθάλμια μέσα)
Οπτομέτρης ή παιδίατρος μπορεί να θέσει την υποψία και να γίνει παραπομπή σε
οφθαλμολογικό κέντρο.
Αντιμετώπιση
1. Παρακολούθηση
- Μικροί, μη οπτικά σημαντικοί καταρράκτες → στενή παρακολούθηση
2. Χειρουργική αντιμετώπιση
Ενδείξεις:
- καταρράκτης που επηρεάζει την όραση
Η επέμβαση περιλαμβάνει:
- αφαίρεση του θολού φακού
- εμφύτευση ενδοφακού (IOL) ή χρήση φακών επαφής/γυαλιών
3. Μετεγχειρητική αποκατάσταση
Κρίσιμη για το τελικό αποτέλεσμα:
- οπτική διόρθωση
- θεραπεία αμβλυωπίας (patching)
- μακροχρόνια παρακολούθηση
Επιπλοκές / συνοδά προβλήματα
- αμβλυωπία
- στραβισμός
- γλαύκωμα
- θόλωση οπισθίου περιφακίου (posterior capsule opacification)
Πρόγνωση
- Εξαρτάται από:
χρόνο διάγνωσης
βαρύτητα καταρράκτη
μονόπλευρη vs αμφοτερόπλευρη νόσο
Η πρώιμη παρέμβαση βελτιώνει σημαντικά την οπτική έκβαση.
