Χαλάζιο
Ορισμός
Το χαλάζιο αποτελεί χρόνια λιποκοκκιωματώδη φλεγμονή ενός μεϊβομιανού αδένα, η οποία προκύπτει από απόφραξη του εκφορητικού του πόρου και κατακράτηση λιπιδικού υλικού εντός του βλεφάρου.
Δεν πρόκειται για ενεργό λοίμωξη, αλλά για στείρα φλεγμονώδη διεργασία.
Παθοφυσιολογία
Η απόφραξη των μεϊβομιανών αδένων οδηγεί σε:
- στάση εκκρίσεων
- διάταση του αδένα
- διαρροή λιπιδίων στο περιβάλλον στρώμα
- επακόλουθη κοκκιωματώδη αντίδραση τύπου ξένου σώματος
Συχνά συνυπάρχει:
- χρόνια βλεφαρίτιδα
- δυσλειτουργία μεϊβομιανών αδένων (MGD)
Κλινική εικόνα
Συμπτώματα
- τοπικό οίδημα βλεφάρου
- ήπια ευαισθησία (κυρίως στα αρχικά στάδια)
- αίσθημα βάρους
Σημεία
- ψηλαφητή, ανώδυνη συνήθως μάζα στο βλέφαρο
- εντοπισμένη διόγκωση
- πιθανή ερυθρότητα υπερκείμενου δέρματος
- σε χρόνια στάδια: σκληρή, καλά περιγεγραμμένη βλάβη
Η όραση συνήθως δεν επηρεάζεται, εκτός εάν το μέγεθος προκαλεί αστιγματισμό πίεσης.
Αντιμετώπιση
1. Συντηρητική θεραπεία (πρώτης γραμμής)
- Θερμές κομπρέσες (10–15 λεπτά, 2–4 φορές/ημέρα)
- Μασάζ βλεφάρου προς κατεύθυνση του χείλους
- Υγιεινή βλεφάρων
Στόχος: ρευστοποίηση και παροχέτευση του περιεχομένου.
2. Φαρμακευτική αγωγή
- Τοπικά αντιβιοτικά: περιορισμένη ένδειξη (κυρίως σε συνοδό βλεφαρίτιδα)
- Συνδυασμοί με κορτικοστεροειδή: σε επιλεγμένες περιπτώσεις
3. Επεμβατική αντιμετώπιση
Ενδείξεις:
- εμμονή πέραν εβδομάδων/μηνών
- αισθητικό ή λειτουργικό πρόβλημα
Μέθοδοι:
- Διάνοιξη και απόξεση (incision & curettage)
- ± ενδοβλεφαρική έγχυση κορτικοστεροειδούς
Πρόγνωση
- Συνήθως αυτοϊάται
- Μπορεί να διαρκέσει εβδομάδες έως μήνες
- Υποτροπές είναι συχνές σε ασθενείς με MGD/βλεφαρίτιδα
Κλινικές επισημάνσεις
- Αποφυγή πίεσης/διάτρησης από τον ασθενή
- Εκπαίδευση σε χρόνια υγιεινή βλεφάρων
- Υποτροπιάζουσες ή άτυπες βλάβες → αποκλεισμός κακοήθειας
